Boeman of regisseur
Integratie van organisaties: drie aandachtspunten
De tijd van de grote fusiegolf is een beetje voorbij en veel organisaties staan nu voor het vraagstuk hoe de verworven broeders en zusters moeten worden geïntegreerd. Op basis van onze ervaringen als interim-manager bij integraties van bedrijven kijken we terug om te zien wat ons is opgevallen. Hieruit komen drie aandachtspunten naar voren die we graag met u willen delen. Uw situatie kan hierop lijken, maar dat hoeft niet. Wellicht brengt het volgende u op een idee waar u uw voordeel mee kunt doen.
1. Don’t discuss Christmas dinner with the turkey
Twee bedrijven A en B willen samen tegelijkertijd drie doelen bereiken: twee gelijkwaardige bedrijven integreren, een verandering in de bedrijfsvoering doorvoeren en de ICT-functie efficiënter inrichten. Daar zijn de directeur ICT en zijn adjunct als projectleider verantwoordelijk voor gemaakt. Zij verantwoorden zich aan een stuurgroep onder voorzitterschap van een lid van de raad van bestuur. De business unit managers X en Y nemen deel aan de stuurgroep.
Deze constructie leidt ertoe dat de directeur ICT nooit succesvol kan zijn. Hij heeft zijn ICT-afdeling nodig om de verandering te realiseren en moet tegelijkertijd zijn afdeling saneren. Bovendien ontmoet hij in de stuurgroep de managers die verantwoordelijk zijn voor de dagelijkse operatie en de commercie, terwijl diezelfde managers niet direct worden afgerekend op het managen van tijdlijnen, budgetten en de inzet van mensen en middelen voor de door te voeren veranderingen. Deze managers worden ook niet direct verantwoordelijk gehouden voor de kosten van de wensen die zij inbrengen. Daardoor wordt vaak te laat duidelijk dat tijd en geld niet meer passen binnen de doelstellingen.
Dit is niet op te lossen door de voorzitter van de stuurgroep, omdat dit meestal pas wordt besproken nadat de paarden gelopen hebben. Je bent dus altijd te laat.
Conclusie: don’t discuss Christmas dinner with the turkey. De directeur ICT moet zijn afdeling efficiënter inrichten. De kost gaat hier echter voor de baat uit. Hij kan vanuit die rol zijn mensen niet motiveren om mee te werken aan functionaliteit die bedreigend is voor hun bestaan. Hij is hier klant en leverancier tegelijk. Deze rollen moeten dus gescheiden worden en beter in de tijd worden uitgezet. De ICT-functie is vooralsnog nodig om de conversie door te voeren.
2. De gebruiker moet projectleider zijn
Alleen de eindverantwoordelijke gebruikers kunnen verantwoordelijk zijn voor het projectmanagement. Zij kopen een dienst in bij de ICT-functie. Die functie kan pas worden gesaneerd als de risicozone is gepasseerd. Uit het feit dat de conversieplanning uit de pas gaat lopen, blijkt dat bedrijf A zich in die zone bevindt. Dit wordt versterkt door het binnenhalen van een boeman, omdat dat leidt tot meer ondergronds verzet. Juist de ICT-afdeling heeft vaak erg goede relaties op de werkvloer. Dit leidt tot guerrilla uit onverdachte hoek.
De eindverantwoordelijke managers moeten zelf voelen wat de gevolgen zijn van de beslissingen die zij nemen. Extra functionaliteit kost geld en vertraagt de doorlooptijd van de projecten. Bovendien komt de architectuur vaak onder druk te staan. De standaardsoftware wordt gemaltraiteerd om aan de wensen van de eindgebruikers op de vloer te voldoen, terwijl de BU-managers hier juist strakke lijnen moeten trekken vanuit hun visie en doelstellingen. ICT moet uitrekenen wat elke nieuwe vraag kost en wat de gevolgen zijn voor de planning. Daarmee kan de projectleider zijn totale planning doorrekenen.
Conclusie: projectmanagement en operationele leiding van de ICT-functie moeten worden gescheiden. ICT levert een dienst op basis van goed omschreven verzoeken en geeft er een prijskaartje bij. De ICT-functie wordt gesaneerd nadat de BU-managers het sein veilig hebben gegeven. Efficiencyverbeteringen op de werkvloer in de business zijn gemakkelijker te bereiken, omdat daar een multiplier-effect speelt. De aantallen zijn daar meestal groter, omdat het om volumebusiness gaat.
3. De stuurgroep als arena of last resort
Nadat projectleiding en ICT-servicemanagement zijn gescheiden, ontstaat er een getrapt aannemerschap. De projectleider bestelt diensten bij de ICT-functie, maar wordt geconfronteerd met de gevolgen van zijn vraag. Daarmee kan hij terug naar de projectgroepen, waar gebruikers en ICT’ers met elkaar discussiëren over operationele kwesties op de werkvloer. De BU-managers sturen hun vertegenwoordigers zo nodig bij, voordat een en ander in de stuurgroep escaleert. De stuurgroep keurt de gevraagde functionaliteit goed en controleert de budgetten, tijdlijnen, ingezette mensen en middelen en de overige voorwaarden voor een succesvolle ingebruikname van nieuwe releases.
Alleen bij onoplosbare conflicten wordt de stuurgroep gevraagd zelf inhoudelijke keuzes te maken. Voorkomen moet worden dat de projectleider permanent voor zijn hachje moet vrezen. De BU-managers moeten dus voor de vergadering van de stuurgroep onderling tot overeenstemming over de prioriteiten komen.
De stuurgroep moet dus ook kiezen wat voorrang heeft: de conversie of het afslanken van de ICT-functie?
Conclusie: boeman of regisseur?
Bedrijf A en bedrijf B zoeken een directeur ICT die de conversie en de afslanking kan leiden. De integratie van A en B moet immers tot synergie leiden. De voorzitter van de stuurgroep ziet hierop toe.
Het beste is te kiezen voor een regisseur als directeur ICT. Vanuit die stoel kan een ervaren manager ervoor zorgen dat het spel goed wordt gespeeld. Dit vraagt rust en overwicht: iemand die zijn mensen op de werkvloer kan motiveren om een goede relatie tussen klant en leverancier neer te zetten, met het oog op een nieuwe toekomst. Daarnaast moet de projectleiding voor de conversie bij de BU-managers komen te liggen, die in de directeur ICT een gedegen sparringpartner vinden.
De keuze voor een boeman komt dus meestal te vroeg en doet de kwetsbare verhoudingen en schaarse kennis onnodig schade. Eerst de conversie goed laten verlopen, daarna de ICT-functie stroomlijnen.
Dit artikel verscheen eerder op de oude versie van deze site. Ik werk inmiddels niet meer als interim-manager; voor coaching kun je terecht bij Provisium.